W in Italie

Iedereen die nooit zelf iets heeft gezaaid en een plant groot heeft zien worden (de meerderheid van de mensen denk ik), zal het geen moer interesseren waar zaden vandaan komen en wie ze mag verhandelen of uitwisselen. Dat is jammer, want al ons voedsel komt uiteindelijk van zaden (ook al eet je alleen vlees, dat vlees komt van dieren die planten eten en die planten komen uit zaden). Zaden zijn de basis van het leven en van ons leven.

Niet zo lang geleden (veel minder dan honderd jaar hier in Toscane) had bijna elke familie haar eigen zaden, voor het graan, de groenten, de peulvruchten en het fruit. Die zaden waren door de eeuwen heen perfect aangepast aan de lokale omstandigheden. Iedereen wist hoe je zaden moest selecteren zodat je het jaar erop goede groenten zou hebben, op die plek. Er was een grote verscheidenheid aan groenten, allemaal nét even anders dan de groenten een eind verderop.

Toen kwamen er bedrijven die zich zijn gaan specialiseren in het veredelen van zaden en langzaam zijn we al die verscheidenheid kwijtgeraakt. Hoeveel beter leek het niet om een officieel zaad te kopen en gebruiken dan het zaad dat jouw ongeschoolde voorouders hadden geselecteerd? Het geloof in de technologie, de vooruitgang … het heeft op het gebied van zaden erg veel schade berokkend.

Inmiddels hebben we nog nauwelijks verscheidenheid. We hebben nog maar een paar soorten appels en peren, weinig typen graan of peulvruchten. De meeste mensen geloven dat zaden die door een bedrijf zijn gemaakt beter zijn dan de zaden die mensen zelf door de eeuwen heen hebben geselecteerd en die perfect waren voor een bepaald stuk grond. Nu hebben we één type zaad voor een heel land. Dat kan misschien wel, maar alleen als je veel chemie toepast (mest / kunstmest en bestrijdingsmiddelen) en veel met de tractor doet.

We raken steeds meer oude zaden kwijt, het meeste is al jaren geleden verloren gegaan. Je moet zaden namelijk steeds opnieuw planten om ze goed te houden. De consequentie is dat we nu bijna volledig afhankelijk zijn van bedrijven die de zaden maken. Zoals gezegd, één soort voor een heel land, welk type grond je ook hebt en welk microklimaat. Een groot verlies waar bijna niemand een idee van heeft. Duizenden jaren selectie zijn verloren gegaan zonder een traan te laten.

Onze basis om te overleven komt nu bijna helemaal van een handjevol bedrijven met veel macht. In een aantal landen is het al verboden om je eigen zaden te gebruiken. Nauwelijks een mens maakt zich er druk om. De overgrote meerderheid heeft geen idee waar het over gaat en gelooft eenvoudig dat een bedrijf (met experts van universiteiten) natuurlijk beter zaden kan maken dan duizenden jaren selectie door de natuur met een helpende hand van de ‘gewone boeren’.

We staan inmiddels zover af van de basis dat het normaal is een app te gebruiken die ons vertelt of we goed hebben geslapen en of onze inspanning tijdens het sporten wel optimaal is, om maar twee dingen te noemen. We besteden alles uit aan ‘experts’ dus waarom de zaden niet? Het is doodzonde en ik vrees dat er een tijd gaat komen waarin ‘we’ wakker worden en gaan inzien dat natuurlijk evolutie en selectie toch beter was voor de wereld (niet voor de winsten van bedrijven). Is de weg terug dan nog te vinden?