Label: wijngaarden

We hebben een wijngaard. We spuiten helemaal nergens mee, dus het is een klein wondertje dat we dit jaar druiven hadden. Het waren er niet heel veel (gelukkig maar, want we zijn nog niet klaar voor een echt grote oogst), maar we hebben wat wijn. We hebben zelfs meer wijn dan we in een jaar normaal gesproken drinken (en dat is behoorlijk veel).

Als je nergens mee spuit en het is een nat voorjaar, verrotten de druiven meestal wegens verschillende schimmels en ziekten die ontstaan. Ik ben druk bezig de wijngaard zo aan te passen dat de wijnranken gezonder worden en de druiven dus ook. Ik hoop over 4 jaar echt resultaten te zien. Het duurt een tijdje want de planten die ik heb gepoot moeten groeien (bomen en kruiden). Zij gaan ervoor zorgen dat de biodiversiteit toeneemt, de grond op een natuurlijke manier vruchtbaar wordt en zo langzaam de wijngaard echt tot leven komt. Dat is in elk geval de bedoeling.

Maar goed, terug naar de wijn van dit jaar. We hebben de druiven heel nauwkeurig geselecteerd en alleen van de perfecte wijn gemaakt. Eerst de druiven van de steeltjes (hebben we een apparaat voor), daarna zo’n 10 dagen in een open vat gisten, daarna licht persen (heb ik met de hand gedaan want we hebben nog geen pers) en daarna in een stalen vat met luchtslot (de witte wijnen waarvan we veel minder hebben, in een grote fles van 54 liter, ook met luchtslot). Zo kan de CO2 eruit, maar kan er geen zuurstof bij.

Een tijdje geleden alweer hebben we de wijnen overgeheveld omdat alle drab op de bodem komt te liggen en het leek ons beter om dat te verwijderen.

Op deze manier krijgt de wijn ook flink veel lucht en dat kan een probleem zijn, maar het kan de wijn ook beter maken. Wij moeten alles nog leren, dus we proberen maar wat.

We hebben twee soorten rode wijn en twee witte.

Tot onze grote en aangename verrassing, zijn alle wijnen die we tot nu toe hebben geprobeerd, goed te drinken. Hoe lang dat nog zo blijft is de vraag. De rode wijn die voor het overhevelen een beetje rook naar lijm, heb ik door een koperen dakgoot laten vloeien en flink geroerd (tip van wijnmakers hier in de buurt). Sindsdien is de wijn echt beter. Wij ruiken helemaal geen lijm meer. Deze wijn is nu onze huiswijn. Het is nog wat vroeg om de wijn van 2025 nu al te drinken, het is namelijk geen ‘vino novello’ (die worden op een speciale manier gemaakt) maar hij is prima. Waarom zouden we dan wijn kopen?

Al met al is het een hele klus om zelf wijn te maken, maar het is leuk werk. Oogsten, de druiven verwerken, na een tijdje persen en daarna nog een keertje overhevelen. We hebben helemaal niets toegevoegd en tot nu toe zijn de wijnen OK. Over een paar maanden kijken we weer verder!

In Toscane (in elk geval wel bij mij in de buurt) kun je momenteel geen weg nemen zonder een lange file te vinden achter een tractor die een kar vol druiven naar de ‘Cantina Sociale’ brengt (of op de terugweg daarvan is). De Cantina Sociale is een grote wijnmaker die de druiven uit de hele buurt tot wijn verwerkt. In dit gebied heeft bijna elk stadje er een.

Het oogsten gaat bijna altijd met een grote machine tegenwoordig. Dat ziet er bijvoorbeeld zo uit:

Deze machines gaan uiteraard erg snel vergeleken met mensen die met een schaar elke tros los moeten knippen. De wijn die je krijgt na machinaal oogsten, kan echter niet van goede kwaliteit zijn.

Wie wel n’s druiven heeft geplukt, weet namelijk dat sommige trossen verrot zijn of deels verrot. De machine maakt geen onderscheid en alles wat in de wijngaard is op het moment dat de machine langsgaat, wordt deel van de wijn. Dat wil zeggen ook alle beestjes die rondom de trossen leven of er toevallig even langskwamen. Nou wordt er zoveel gif in de wijngaarden gebruikt, dat het misschien met die hoeveelheid beestjes nog wel meevalt, maar wat er leeft en loopt, verdwijnt in de wijn.

Nou heb ik af en toe wijnmakers bezocht die keihard beweren dat machinaal oogsten geen enkele invloed heeft op de kwaliteit van de wijn, dat het zelfs beter is (kan me niet herinneren waarom). Echter, alle betere kwaliteit wijnen worden uiteraard met de hand geplukt.

Ik heb deze week de buren een paar uur geholpen met plukken. Waar ik bij mijn druiven elke tros inspecteer en de rotte en onrijpe druiven eruit haal, gebruiken de buren bijna alles. Ze knippen het verrotte deel uit een half verrotte tros, dat wel, maar de verrotte druifjes her en der gaan ook gewoon in de wijn. Toch is dat al beter dan een machine zou doen, maar volgens mij is het jammer. Iets betere selectie van de druiven zou de wijn direct lekkerder maken. Ze hebben echter haast, ze willen in maximaal een dag klaar zijn en ze vinden de wijn lekker genoeg zoals ze die al hun hele leven maken.

Na de hete en droge zomer die we hebben gehad, waren de druiven al vroeg zoet. Met zoete druiven kun je wijn maken, dus we besloten te beginnen met druiven plukken. 

We waren de eersten in dit gebied en kregen dus uiteraard wat commentaar. Echter, wij hadden sterke argumenten om toch door te gaan. Punt één: als we niet snel oogsten, eten de reeën alles op waar ze bij kunnen (we laten de bramen opzettelijk staan, maar die overwoekeren niet alles). Punt twee: wij spuiten helemaal niet en na de regen die we vanaf half augustus hebben gehad, is de kans groot dat een deel van de druiven gaat schimmelen. 

Dit is de tweede keer dat we wijn maken (natuurlijke manier, zonder wat dan ook toe te voegen). Wij zijn dus echt beginnelingen en dan is het vrij eng om iets anders te doen dan alle anderen (hoewel wij ook de enigen in onze buurt zijn die niet spuiten en geen sulfiet toevoegen bij het wijn maken, dus we zijn al uniek). We hebben onze grote onzekerheid opzij geschoven en zijn gewoon aan de slag gegaan. Per slot kunnen we er altijd iets van leren en als de reeën alles opeten hebben we er helemaal niets aan.

We begonnen met een stukje wijngaard waar bijna geen bramen staan. Dat zijn allemaal witte druiven en we besloten dus dit jaar witte wijn te maken (vorig jaar hebben we alles door elkaar gemengd). Na een dag plukken en de druiven van hun steeltjes halen en met de voeten persen, hadden we ongeveer 80 liter. Dat schoot niet op. We hadden nog heel veel meer druiven te plukken.

Even zoeken op internet naar een handmatige ‘pers- en ontsteelmachine’ kwamen op iets prachtigs uit en besloten het te kopen, in de verwachting dat we elk jaar wel wat wijn zullen maken en de investering dus echt de moeite waard zal zijn.

Het weekend erna gingen we verder met plukken. Ditmaal rood en wit door elkaar heen. Met lange broek en stevig overhemd konden we ons redelijk tegen de bramen verdedigen. Veel druiven waren al opgegeten, maar we hadden toch een flinke oogst (vergeleken met vorig jaar). In een half uurtje zat dat, met hulp van onze nieuwe aanwinst, allemaal in een grote open ton van 230 liter om te kunnen gisten. 

We zagen duidelijk dat de rode druiven erg in trek zijn bij de reeën en de witte veel minder. Ik vermoed dat ze de witte druiven niet goed kunnen zien en de rode wel.

Wéér wat geleerd!

We hadden nog één wijngaard te gaan, behoorlijk overwoekerd, dus we besloten nog een week te wachten met oogsten van die laatste druiven. Dat bleek weer een fout … want het waren vooral rode druiven en de week erna was nóg meer opgegeten en een ander deel ook al half verrot. We hebben gered wat we konden redden en na uren plukken en druiven uitzoeken, hadden we een magere 20 liter (schatting, het zit in een damigiana, zo’n grote ronde buikfles en die is nog niet tot de helft gevuld).

Het houdt een mens wel bezig! Maar we hebben er enorm veel plezier in en het resultaat van vorig jaar was goed genoeg om vol moed door te gaan met leren!