Het is weer zover … we zijn volop aan het snoeien. Elk jaar snoeien we onze olijfbomen zodat alle takken zoveel mogelijk licht en lucht krijgen.
Dit jaar gaat het snoeien redelijk snel omdat we in de afgelopen jaren onze bomen (die waren verwaarloosd en dus huizenhoog waren) langzaam tot een normale hoogte hebben teruggebracht. We hebben hout voor jaren!
Een aantal bomen staat in de omheining van de kippen en die zijn bijzonder nieuwsgierig. Tijdens het snoeien moet ik goed oppassen dat ik niet over ze struikel en dat er geen grote takken keihard naar beneden storten.
Werken met kippen om je heen is heel ontspannend. Ze maken prettige geluiden, zacht geklok dat tevredenheid uitstraalt. Af en toe is er ruzie, maar dat is altijd binnen een halve minuut weer voorbij. Het zou wellicht een idee kunnen zijn voor mensen met stress om naar onze kippen te luisteren, maar dat terzijde.
Voor het snoeien – geen kip te zien!Na het snoeien
Ik bak al maanden zelf brood en tot mijn grote verbazing is dat niet alleen erg makkelijk, maar ook erg lekker. Ik heb een Amerikaans boekje gekocht dat uitlegt hoe je je eigen zuurdesem maakt (volgens de niet-kneed methode) en hoe je daar makkelijk brood van kunt maken.
Ik gebruik het lokale meel van oude graansoorten, gemalen op de oude manier (tussen stenen). Dit meel heeft weinig gluten en gedraagt zich heel anders dan standaard meel. Daarnaast doe ik, typisch voor Toscane, geen zout in het brood (heel midden Italië heeft zoutloos brood en als je er eenmaal aan gewend bent, is het heerlijk). Kortom, de recepten uit het boek zijn niet toepasbaar, maar de methode wel.
Ik hou er sowieso niet van om recepten te volgen en alles te meten en besloot, nadat ik had bedacht dat wij mensen al duizenden jaren zuurdesem brood maken zonder weegschalen, moderne keukens en hulpmiddelen, gewoon op het oog / op het gevoel het deeg te maken en wonder boven wonder werkt dat prima.
Ik doe een flinke hoeveelheid meel in een grote kom, zuurdesem erbij en vrij veel water (zonder chloor). Als je niet kneedt moet je een behoorlijk nat deeg maken, heb ik begrepen. Wij hebben ons eigen regenwater, dus dat is handig. Even mengen en een uurtje of zo laten staan (afgedekt zodat het niet uitdroogt). Daarna weer wat mengen (een paar minuten) en weer tijdje laten staan en zo nog een paar keer. Daarna laten rusten zodat het kan rijzen. Na vele uren (een werkdag in mijn geval) doe ik het gerezen deeg in een schaal met ovenpapier en zet het in de ijskast. De volgende dag haal ik het eruit, doe de oven aan en verwarm een gietijzeren pan met deksel voor. Het deeg til ik aan het ovenpapier op (het is te kleverig om goed aan te kunnen pakken) en leg in de ovenschaal zodra die heet is, deksel erop en bakken. Simpeler kan niet!
Hieronder het nieuwe brood van gisteren en het oude brood van twee dagen eerder. Waarschijnlijk is het niet helemaal perfect, maar dat interesseert mij niet. Het is echt heerlijk (voor wie zoutloos brood kan waarderen).
De grond bij ons in de buurt zit vol met stukjes schelpen. Deze zijn miljoenen jaren oud. Destijds was dit namelijk de zee. We zitten hier net op de grens tussen wat zee was en land. De buren ‘boven’ ons hebben veel ronde keien in de grond zitten, wij zo goed als niets. Die ronde keien zijn afgeslepen door het water, dus ze zijn ofwel door een rivier gebracht, ofwel de branding destijds heeft de keien glad gemaakt.
Af en toe vinden we tijdens een wandeling een bijna intacte schelp, zoals deze:
Deze schelp past net in mijn hand.
Terwijl ik ermee naar huis liep dacht ik aan onze wondere wereld, met allemaal vragen waar, volgens mij, geen antwoorden op zijn.
Miljoenen jaren geleden was alles helemaal anders, niemand weet echt hoe het was, ondanks wat aanwijzingen, maar dat zijn slechts kleine inkijkjes. Hier was ooit de zee, maar wat leefde daar allemaal in en op? Welke bomen en planten waren er? Wat heeft dit stukje kalk allemaal doorstaan en meegemaakt? Ben ik de eerste die deze schelp vindt of hebben duizenden jaren geleden (of tien) anderen met de schelp in de hand ineens beseft dat we van heel ver komen, dat wat ons omringd zo oud is dat het niet te bevatten is?
Geschiedenis lijkt een open boek, maar we weten eigenlijk maar heel weinig. Niet alle vragen over een ver verleden zijn relevant uiteraard, maar door eraan te denken ontstaat het besef dat ons leven niets voorstelt in het grotere geheel.
De oogst is geen groot succes. Geen idee waarom niet. De plantjes hadden een goed gevoed bed en veel licht.
Kijk bijvoorbeeld naar dit enorme verschil tussen twee planten. De bovenste is een mooie venkel (geen idee of ie ook lekker is, dat ga ik dadelijk proeven). De onderste is zoals al mijn andere venkels erbij staan. Magere scharminkels.
Ik heb helaas maar één mooie venkel. Na vanavond moet dat zijn: ik had …
Verschil moet er blijkbaar zijn. Nu nog uitvinden waarom!
Een paar weken geleden zag ik ineens een grote hoop zand onder het kippenhok. Een paar dagen later zat er ook een gat in de grond een paar meter van het kippenhok. Er was geen bult zand bij dat gat te ontdekken, dus dat was bijzonder.
Onze buurman wist direct te vertellen welk dier dat was. Ze worden hier door iedereen ’talpa’ genoemd. Dat betekent mol. Gek genoeg zijn het echter gewoon ratten.
Het was me al een tijdje geleden opgevallen dat iedereen het over al die mollen had, terwijl ik nooit ergens de typische bulten van mollen zag en de beschrijving ook steevast niet aan die van een vreedzame mol voldeed. Mollen zijn in mijn ogen onschuldig, want ik heb hier wilde zwijnen die de boel flink omploegen. De schade van mollen valt daarbij vergeleken in het niet.
Lang begreep ik niet waarom ratten hier mollen worden genoemd, maar ik ben er nu uit. Eindelijk.
Echte mollen zijn er hier niet, dus die kent niemand. Een rat die in een paar dagen een tunnel van twee of drie meter graaft (en overigens ook nog n’s al het zand goed verbergt), die noemen ze hier in Toscane dus voor het gemak een mol. Geef ze n’s ongelijk!
Na al het gepraat over deze dieren, gingen ze in mijn hoofd ook ’talpa’ heten. Zo werkt taal nou eenmaal, als je vaak genoeg iets hoort dan neem je dat over. Echter toen ik de hele tunnel aan het uitgraven was en ook onder het kippenhok zoveel mogelijk zand weggehaalde, kwam er toch echt een enorm dikke rat naar buiten stuiven. Sindsdien heten ze in mijn hoofd ‘ratto’ en dat wil ik graag zo houden, om mijn vijandige gevoel jegens deze dieren op peil te houden.
Ik had gaas diep rondom het kippenhok ingegraven, maar de rat is er gewoon onderdoor gegraven. Als er eenmaal een mooi gat is kunnen er misschien andere roofdieren ook naar binnen en wordt het een slachtpartij (of een feestmaal, afhankelijk van welke kant je het bekijkt!). Nu zit alles weer dicht, voorlopig. De rat zal zeker terugkomen, maar dat zien we daarna wel weer.
We hebben een paar enorm grote terracotta potten gekocht. Die kleden echt prachtig aan en ze horen zo ongeveer thuis in een Toscaanse tuin.
Nu nog bedenken wat ik erin ga zetten, maar daar is geen haast bij, want ook leeg zijn ze schitterend. Ik stel me in elk geval voor dat het over een paar jaar, als de vaste planten wat groter zijn, het een harmonieus geheel zal vormen. Momenteel is de grootste pot mij net iets té groot!
Ze zijn nu ruim een maand oud. Van elf zijn het er nu nog 9. Vanochtend kon ik er een lange tijd maar 6 vinden, maar gelukkig waren de andere drie net weer terug bij de groep.
Ze zijn enorm schattig, maar inmiddels te groot om nog allemaal onder de moeder te passen. Ze slapen ’s nachts onder en rondom de moeder, in het kippenhok, in een mandje met stro.
Ik denk dat de twee verdwenen kuikentjes door een of meer eksters zijn opgevroten. Ik heb nooit veertjes gevonden, maar zag wel regelmatig eksters in de bomen rondom de kippen. Inmiddels zijn de kuikens vermoedelijk te groot voor de eksters, want we staan al een hele tijd op 9.
Eentje heeft groene pootjes in plaats van oranje … heel bijzonder.
Op de foto’s hieronder kun je goed zien hoe ze zijn gegroeid. Toen ze nog kleiner waren was het al dringen onder de moeder, zo is op foto 2 een kuikentje op de moeder geklommen omdat er geen plek onder was … Al die pootjes die schrap staan onder de moeder maken me steeds weer aan het lachen.
De laatste twee foto’s zijn van vandaag. Als je dan weet dat de kippen die je in sommige supermarkten koopt, 38 dagen oud zijn (geworden) … terwijl we hier nog echt kuikens hebben van bijna dezelfde leeftijd, dan besef je echt wat een troep die arme beesten binnen moeten krijgen om zo snel te groeien.
Een van de kippen was gaan broeden voor de tweede keer en omdat het de tweede keer was, hebben we haar haar gang laten gaan. Ik had geen enkele hoop dat er kuikentjes geboren zouden worden, het is namelijk erg koud geweest (voor Toscaanse begrippen) met veel nachtvorst.
Vanochtend zei ik nog tegen mijn vriend dat de 18 dagen echt voorbij waren, dus of ze zouden vandaag uitkomen, of helemaal niet meer. Ik ging er vanuit dat alle eieren dicht zouden blijven zitten. Ik zat er flink naast, er zijn wat kuikentjes geboren.
Ik weet niet of ik blij moet zijn of niet, want het is werkelijk te gek voor woorden dat een kip in december gaat broeden. Echter, als je kuikentjes hoort piepen en na wat planken optillen, zelfs ziet zitten, dan komt er een idioot soort tederheid los. Wat zijn kuikentjes schattig!
Ik had voor de zekerheid wat voer voor kuikentjes aangeschaft, zodat ze flink aan kunnen sterken vanaf dag één. Ik heb wat water in de buurt gezet en het voer over het nest gestrooid en in een kommetje erbij gezet. De moederkip pikte mij steevast in mijn handen als ik iets te dichtbij kwam. Ze heeft groot gelijk, verdedigen die hap, dat is haar taak!
Ik heb geen idee hoeveel kuikentjes er zijn. Ik heb er twee gezien, maar het piepen lijkt op meer dan 2. Tsja, natte vingerwerk natuurlijk want ik heb er geen ervaring mee. Ik hoor in elk geval meerdere kuikentjes piepen. De kip had tien eieren gelegd, dus meer dan tien zijn het er niet!.
Onze buurman had ook een broedende kip en kwam een maand geleden eieren bij ons halen om eronder te leggen. Hij heeft 6 kuikentjes. Het is een jager met lange witte baard. Ik had stoere jagers willen zeggen, want hij heeft iets heel stoers. Echter, hij heeft een groot zwak voor dieren en een paar dagen geleden zei hij tegen mij dat ik echt zijn kuikentjes zou moeten komen bekijken want zoiets moois zie je zelden! Hij genoot er intens van, dat prille leven in december. Hoezo stoere jager!
Nou hebben we zelf kuikentjes. Ze zitten onder het kippenhok, dus we kunnen er niet bij tenzij ik de bodem uit het kippenhok haal. Ik laat ze gewoon zitten en zet water en eten neer en de moederkip zal het verder wel oplossen. Ze kan dat zeker beter dan ik. Dat hoop ik in elk geval.
Onze buurman vindt dat we moederkip met kuikentjes ergens op een warmere plek neer moeten zetten tot het voorjaar is. Dat gaan we echter niet doen. Als de kuikentjes het niet overleven, hetgeen uiteraard waarschijnlijk is de komende twee of drie wintermaanden, dan is dat gewoon jammer. Ik ben al enorm verbaasd dat er kuikentjes geboren zijn, dus wie weet overleven ze ook gewoon!
De kip die in november aan het broeden was en waarvan ik de eieren zo onvriendelijk had weggenomen, is gewoon vastberaden opnieuw aan de slag gegaan.
Dus … we laten haar nu haar gang gaan maar hebben wel geprobeerd om haar nestjes iets beter te isoleren. Ze zit onder het kippenhok, gelukkig helemaal veilig voor roofdieren, maar niet echt een knus plekje.
Af en toe komt ze snel iets eten en de rest van de tijd houdt ze de eieren warm.
Ik vraag mij af of het gaat werken in hartje winter … maar we zullen het zien.
Ik heb de kippen een tijdje geleden flink veel gemaaid gras gegeven waarin ze heerlijk kunnen rommelen. Zo hebben ze iets te doen en het is heel goed voor de grond.
Dit weekend krijgen we waarschijnlijk drie kippen erbij … de eigenaren van de kippen kunnen ze niet langer verzorgen en ze willen ze liever niet opeten. Dat zal wel even wat ophef gaan geven. Kippen hebben een strakke hiërarchie in de groep en als er nieuwe bijkomen moet even worden uitgemaakt wie op welke rang komt.
Dit weekend hebben we eindelijk onze wijn gedecanteerd. Op de bodem van de grote flessen lag een dikke laag ‘drab’ en we hebben geprobeerd de wijn daarvan te scheiden.
Ideaal moment om de wijn ook te proeven en … het is goed drinkbaar. Het is zeker geen fantastische wijn, maar het is een typische boerenwijn. Eenvoudig maar met veel smaak.
De wijn is nog niet klaar, maar onze cantina (kelder) is geen echte kelder en sinds het hier koud is geworden, is het daar ook koud. Voorlopig gist er dus niets, maar misschien gaat dat in het voorjaar weer gebeuren. De kans is groot dat de wijn daarna ondrinkbaar wordt, maar we hebben er geen ervaring mee, dus de tijd gaat het leren.
De wijn is nu met de lucht in contact geweest en dat kan helpen, zo heb ik begrepen. Het is echt moeilijk om zoiets voor de eerste keer direct te snappen, welke smaak en geur een slecht teken zijn en wat daar dan aan te doen.
Wij zijn hoe dan ook enorm blij met dit eerste resultaat!
